Question 1

Tại sao 'nước là mẹ của trà'?

Accepted Answer

Để có được một ấm trà ngon thì phải đảm các yếu tố theo tuần tự: “Nhất thủy – Nhì trà – Tam pha – Tứ ấm – Ngũ Quần Anh” là 5 yếu tố quan trọng đã được tiền nhân đúc kết về việc pha trà. Trong đó yếu tố Thủy được xếp làm quan trọng hàng đầu.
Nói về phẩm chất nước để pha trà ngon, giới sành trà thường truyền tụng nhau câu: “Sơn Thủy thượng, Tĩnh Thủy hạ, Giang Thủy trung” có nghĩa là nếu lấy nước suối thì lấy nước đầu nguồn, lấy nước sông thì lấy nước giữa dòng. Đặc biệt, giới thưởng trà rất yêu thích dùng nước mưa được hứng từ cây cau để lâu ngày hay nước sương đọng trên lá Sen để pha những ấm trà cực phẩm.
Bởi vậy, để có được nước uống trà cho ra vị không khó, để lên hết vị, hương của trà thì không hề dễ.
Cùng điểm qua bốn yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến chất lượng nước:
Độ pH: Nước tinh khiết có pH = 7, có thể nói là một điểm khá tốt để làm tiêu chuẩn cho nước pha trà, chứ không hẳn là tốt nhất. Thực ra pH trong lá trà thấp hơn 7, tức là có môi trường axit, vậy nên nước hơi có tính axit một chút có lẽ là tốt nhất (khoảng pH từ 5 đến 6);
Hàm lượng khoáng và hóa chất:
Chủ yếu liên quan đến độ “cứng”, mùi, vị của nước. Đây có lẽ là yếu tố quan trọng nhất. Có một số ion có trong hóa chất có thể phá hỏng hoàn toàn vị của trà như ion Clo (-), vậy nên nước máy ở VN đang khử trùng bằng Clo là thứ nên tránh xa. Hàm lượng của clo phải đảm bảo thấp hơn 0,5 mg/lít, cái này có thể đảm bảo bằng các bộ lọc gia đình hiện nay;
Hàm lượng khoáng, đặc biệt là các loại khoáng cứng như canxi, magie ảnh hưởng lớn đến màu sắc, hương và vị của trà: Về màu sắc, càng nhiều canxi, magie, trà càng có màu đậm, hàm lượng canxi, magie tổng nên thấp hơn 40 mg/lít, cùng lắm là thấp hơn 80 mg/lít; Về vị và hương, càng nhiều canxi, magie, vị của trà càng chát, ít thơm, ít ngọt, hàm lượng tổng của canxi và magie thậm chí phải hạ thấp xuống nữa (tức là phải nhỏ hơn 40 mg/lít) để đảm bảo không phá vị của trà. Tuy nhiên, nếu tổng hàm lượng canxi và magie thấp quá, trà thường có vị đắng mạnh, vì thế không nên giảm lượng của chúng nó thấp hơn 20 mg/lít. Như vậy, khoảng tối ưu của tổng canxi và magie trong nước pha trà nên là cao hơn 20 mg/lít, nhưng thấp hơn 40 mg/lít – nhìn thì thấy khoảng này rất rộng, nhưng nên nhớ đơn vị là milligram, rất khó điều chỉnh, chỉ cần hơi quá tay một tí là dễ thành nước cất hoặc nước cứng;
Các khoáng khác như natri, kali, nitrat, sunfat… cũng có ảnh hưởng đến chất lượng pha trà. Thông thường, tổng hàm lượng các khoáng có trong nước, bao gồm cả natri, kali, magie, canxi, nitrat, sunfat… phải đảm bảo nhỏ hơn 200 mg/lít. Nhiều khoáng natri và kali đặc biệt còn làm cho nước có vị mặn, không hay ho tí nào;
Hàm lượng các hóa chất khác như kiểu các chất hữu cơ nên tuyệt đối tránh, chúng gây mùi lạ, khó chịu và làm hỏng trà. Vì thế nước trước khi sử dụng cần kiểm tra chỉ số COD, BOD kỹ càng, càng thấp càng tốt;
Độ tươi mới, hàm lượng oxy hòa tan: Nước dùng để pha trà không nên là nước đã đun sôi, cần phải có nước tươi, mới. Lý do là trong nước mới có chứa một hàm lượng oxy hòa tan nhất định (không phải là oxy trong H2O, mà là O2 trong không khí… tan vào trong nước), nếu dùng nước đun sôi lại vốn dĩ đã bị mất phần lớn oxy hòa tan, hương của trà chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng vì chúng một phần sinh ra nhờ quá trình oxy hóa giữa các chất bốc trong trà với oxy;
Cẩn thận hơn, không nên dùng nước để qua đêm dù là nước chưa đun sôi, vì để qua đêm cũng làm mất cân bằng oxy hòa tan, làm giảm hiệu quả sử dụng của nước;
Nhiệt độ nguồn nước: Sau khi có nguồn nước với đầy đủ các đặc điểm tốt đẹp trên, nên chọn nhiệt độ nước thấp, nước lạnh càng tốt để giữ được nhiều lượng oxy hòa tan.
Các nguồn nước dùng để pha trà:
Chúng ta thường nghe đến các loại nước đặc biệt mà các trà nhân dùng để pha trà như nước suối thượng nguồn, nước giếng chùa cổ trên núi đá hay nước sương đọng trên lá sen; nhưng ngày nay có mấy ai tiếp cận được các nguồn nước này.
Những người biết thưởng thức trà thì nguồn nước rất rất quan trọng đến chất lượng nước của trà. Nếu sống ở vùng quê thì ta có nhiều nước mưa, nước giếng trong lành để pha trà nhưng để đảm bảo nguồn nước sạch pha trà ngon mọi người nên cần dùng nước tinh khiết để đảm bảo chất lượng, nước tinh khiết Aquafina hoặc Dasani luôn được tin dùng.

Question 2

Cách phân biệt trà sạch

Accepted Answer

Khi uống chè:
Chè sạch: mở ra gói chè đã có mùi thơm rồi, cánh chè khô cong, búp chè xanh nên khi pha nước cũng xanh, đặc biệt là nước rất trong, bởi vậy đôi khi có người uống chè chê chè nhạt khi nhìn màu nước nhưng thực ra khi uống một lúc sẽ thấy đậm miệng do hàm lượng chất dinh dưỡng cao trong búp chè. màu nước lâu chuyển màu, thường thì thời gian chuyển màu là từ 8-12h tùy thuộc vào chất lượng của chè cũng như tay nghề của người sao chè. Về vấn đề ngọt hậu của chè thì tôi xin được giải thích như sau: chè chất lượng sau khi uống vào sẽ có cảm nhận ngay ở đầu lưỡi về vị ngon, rồi sau đó một lúc thì mới thấy vị ngọt hậu ở cổ họng. Vì sao vậy: lý do được giải thích theo quan điểm của tôi thì cho rằng: đầu lưỡi là nơi tập trung nhiều dây thần kinh vị giác nên cảm nhận được vị ngon sẽ đến trước, còn cổ họng thì lượng dây thần kinh ít hơn nên phải chè thật ngon thì cổ họng mới cho cảm giác hơi ngọt, êm nhẹ sau khi uống. Vị ngọt này thể hiện chất dinh dưỡng của chè, đặc biệt là chất tanin có trong chè - hàm lượng chất này càng cao thì càng chứng tỏ chè có phẩm chất tốt.
Một biểu hiện nữa của chất tanin có trong chè là sau khi uống, đặc biệt là sau khi ăn thì miệng sẽ có cảm giác sạch và hơi zít răng. Nó cũng lý giải vì sao sau khi ăn cơm chúng ta thường làm chén nước chè cho sạch miệng là vì thế.
Chè bẩn khi uống:
Khi mở gói chè thì thường không có mùi, mùi thường là mùi hắc hoặc mùi hơi mốc hoặc ngang ngang. Khi pha gói chè thì màu nước thường vàng đục hoặc nâu(Màu cánh chè sẽ quyết định màu nước chè). Nước chè không trong mà đục, nhiều cặn, thường không có mùi, nước uống có vị chát đắng, hơi xốc, uống xong cảm thấy khé cổ, khé cổ ở đây là do phẩm chất của chè: nhiều lá và cành già, pha thêm một số tạp phẩm để tăng trọng lượng. Đặc biệt là nếu mức độ thuốc bảo vệ thực vật còn nhiều thì sau khi uống sẽ có cảm giác hơi đau bụng(Mức độ đau nhiều hay ít là tùy thuộc lượng thuốc và lượng chè mình uống)
Mách nhỏ các bạn thêm cách thử trà ngon:
- Đầu tiên bạn nhìn cánh trà bạn thấy có những đặc tính như xoăn, nhỏ, săn (đây là loại trà tôm nõn thường không có màu mốc cau) hoặc những cánh trà lớn xoăn có màu mốc cau.
- Bạn ngửi thử Trà bạn thấy có hương thơm của cốm
- Cho một nhúm nhỏ vào miệng, ngậm (không nhai) nước đầu thấy ngọt lợ đầu miệng ngay thì đó là trà đã bị sao cùng Mỳ Chính (Bột ngọt) hoặc Cam Thảo, nếu có vị hơi chát thì đảm bảo không có Mỳ chính hay Cam Thảo, sau đó bạn nhằn nhỏ cánh trà, nuốt thử nước trà vừa nhai thấy chát sau đó ngọt ngay cổ họng, đấy là trà tốt, bạn nhai nhuyễn rồi cho ra tay, dùng hai đầu ngón tay vày thử bã nếu bạn thấy bã chè tơi, màu hơi vàng thì đó là trà thường, nếu bạn thấy bã nhuyễn như bột có cảm giác bã quyện vào nhau màu xanh thì đó là trà tốt.
- Nếu có thời gian bạn có thể pha thử một tách trà uống thử, bạn tráng trà xong, ủ trà trong vòng 15 giây, rót trà ra thấy có màu xanh, nước trong, nếu vàng thì phải là màu vàng mật ong và nước phải trong, màu sáng, uống thử thấy vị êm không chát xít, hương cốm, hậu vị ngọt nhưng không lợ uống xong một lúc không thấy cổ họng chát.

Question 3

Cách bảo quản trà như thế nào?

Accepted Answer

Để giữ được trọn vẹn hương vị của trà, bạn cần bảo quản loại thức uống này thật cẩn thận và không nên lưu giữ trong thời gian quá lâu. Thông thường, trong điều kiện tốt, trà trắng, xanh và vàng có thể sử dụng được trong vòng 4 tháng sau khi sản xuất. Thậm chí, trà Oolong và trà đen có thể giữ được tới 2 năm. Riêng với trà Phổ Nhĩ, là một thế giới khác của trà, rất đặc biệt, chỉ cần được bảo quản trong điều kiện phù hợp, không quá nóng, không quá ẩm thì thời gian với nó là một người bạn tốt, sẽ làm hương vị trà thêm phong phú.Cach bao quan che kho ngon

Biết bảo quản trà đúng cách sẽ giúp bạn tận hưởng giá trị của nó trong mỗi ngụm trà, tới tận ấm cuối cùng.

A/ 6 YẾU TỐ QUAN TRỌNG ĐỂ TRÀ LUÔN GIỮ HƯƠNG VỊ TỐT NHẤT

1/ Giữ trà trong một môi trường khô: Hãy tránh xa hơi nước trong không khí, nó làm giảm đáng kể tuổi thọ của trà và phát sinh nấm mốc.

2/ Tránh xa các mùi mạnh: Trà hấp thụ mùi của bất cứ thứ gì gần chúng, đó là lý do bạn nên tránh thật xa những mùi mạnh, nghĩa là tủ bếp, tủ đồ ăn, tủ gia vị… hoàn toàn không phù hợp. Kệ sách là một ý tượng rất tuyệt.

3/ Tránh ánh sáng: Ánh sáng mặt trời tạo ra nhiệt, thay đổi những vị ngon tinh tế của trà. Hãy đựng trong hộp/túi kín, không xuyên sáng. Nếu đựng trà trong hũ thủy tinh thì nên chọn hũ sẫm màu, tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào và chỉ nên để trong thời gian ngắn.

4/ Sắp xếp có tổ chức: hãy sắp xếp trà theo một hệ thống nào đó có ý nghĩa với bạn, như mùi vị, vùng miền, hương thơm… giúp bạn xác định đúng cái bạn muốn vào mỗi ngày một cách nhanh chóng.

5/ Ghi chú thời gian: Hãy ghi chú ngày mua, mùa thu hoạch hay ngày đóng gói rõ ràng trên từng loại trà nếu có thể, vì trà bạn để trên kệ có “vòng đời” nhất định, ghi chú giúp bạn tận hưởng mỗi loại trà trong thời hạn tốt nhất của nó.

6/ Đừng “để dành”: Hãy nhớ là vòng đời của trà khá ngắn ngủi (trừ trà Phổ Nhĩ), nên uống đúng thời điểm ngon nhất là cách bạn tận hưởng khôn ngoan, đừng đợi khi có dịp, đừng đợi khi có khách quý.

B/ BẢO QUẢN TRÀ TRONG HỘP KÍN
     Nếu bạn đang sử dụng nhiều loại trà khác nhau, hãy chắc chắn rằng mỗi loại cần được bảo quản riêng biệt! Bạn sẽ không muốn bộ sưu tập của mình bị trộn lẫn hương thơm, đồng hóa lẫn nhau rồi biến thành “một đống” trà vô vị, phải không? Nếu không khí ẩm ướt, hãy ngay lập tức tìm mua cho mình 1 chiếc túi hút ẩm để giữ cho trà luôn được khô ráo.
     Ngày nay, bạn có thể tìm mua rất nhiều loại lọ, hộp với kiểu dáng và chất liệu đa dạng, thậm chí là cả những loại hộp đa năng và được thiết kế riêng để đựng trà. Như đã nói ở trên, chất liệu tốt nhất để bảo quản trà là các chất liệu không hấp thụ hay hả mùi.
     Để chọn lựa cho mình một loại lọ/hộp phù hợp nhất, hãy cùng TAN CUONG GREEN TEA tìm hiểu ưu, nhược điểm của một số loại chất liệu thông dụng dưới đây nhé!
1/ Thủy tinh: Do giá cả phải chăng, có nắp kín, giúp bảo quản mùi nên thủy tinh thường được sử dụng làm để bảo quản đồ khô như mứt, trà, các loại hạt…. Tuy nhiên, nhược điểm của lọ/hộp thủy tinh chính là không tránh được ánh sáng trực tiếp. Bởi lẽ đó, hãy chắc chắn rằng bạn đang giữ trà trong hộp thủy tinh ở ngăn tủ kín hoặc ở nơi tránh sáng.

2/ Nhựa: So với thủy tinh, hộp nhựa có mức giá rẻ hơn đáng kể và rất tiện lợi khi sử dụng. Tuy nhiên, nhựa hoàn toàn không phù hợp để bảo quản trà do chất liệu này thường tiết ra mùi, dễ gây ảnh hưởng tới chất lượng và hương thơm của trà.

3/ Gốm và Gỗ: Đây là hai chất liệu bảo quản trà truyền thống, được thiết kế với rất nhiều kiểu dáng, mẫu mã đẹp và sang trọng. Bạn có thể tìm được những dụng cụ chứa trà bằng gốm và kín khí.

4/ Hộp chứa trà hút chân không: Là loại hộp sẽ tự đẩy khí oxy từ trong hộp ra ngoài sau mỗi lần dùng. Chắc chắn đây sẽ là loại hộp tốt nhất.

C/ BẢO QUAN THÔNG DỤNG

1/ Túi chân không: trà đóng trong túi chân không luôn kín khí, không nhiễm mùi, lớp bạc giúp ngăn ánh sáng, rất ít không khí bên trong. Những sản phẩm trà được đóng gói chân không giúp bạn dễ dàng đạt được các tiêu chí bảo quản.

2/ Bỏ trà trong tủ lạnh được không? Để trà trong tủ lạnh được với điều kiện là trà đã được đóng gói hút chân không kỹ và nên để một ngăn tủ lạnh để riêng trà mà không có thực phẩm khác. Kinh nghiệm cho thấy môi trường lạnh giúp kéo dài sự tươi mới của trà, tăng tuổi thọ trà lên gấp 3 lần.

3/ Hãy mua đủ dùng: Do điều kiện bảo quản trà khắt khe, cách tốt nhất để trà của bạn luôn được thơm ngon là không nên mua một lượng trà quá lớn cùng một lúc. Thay vì mua một túi trà lớn 500g, bạn hoàn toàn có thể lựa chọn các túi nhỏ khoảng 100g, vừa đủ dùng, vừa tiện lợi và không còn quá lo lắng về việc bảo quản trà nữa.

Question 4

Uống trà xanh hay trà đen tốt hơn?

Accepted Answer

Trà xanh và trà đen có những lợi ích sức khỏe tương tự nhau, như tăng cường sự tỉnh táo và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Cả hai đều có nhiều chất chống oxy hóa nhưng có một số khác biệt về thành phần.
/Hà An - Báo Dân trí/
Trà là thức uống được mọi người trên khắp thế giới yêu thích. Cả trà xanh và trà đen đều được làm từ lá của cây Camellia sinensis. Sự khác biệt chính giữa hai loại này là trà đen bị oxy hóa còn trà xanh thì không.
Lợi ích chung của trà xanh và trà đen
Mặc dù trà xanh và trà đen khác nhau nhưng chúng có thể mang lại một số lợi ích sức khỏe giống nhau.
Có thể bảo vệ trái tim của bạn
Theo Healthline, cả trà xanh và trà đen đều giàu một nhóm chất chống oxy hóa được gọi là polyphenol. Cụ thể, chúng có chứa flavonoid, một nhóm nhỏ của polyphenol.
Tuy nhiên, loại và lượng flavonoid mà chúng chứa khác nhau. Ví dụ, trà xanh chứa lượng epigallocatechin-3-gallate (EGCG) cao hơn nhiều, trong khi trà đen là nguồn giàu theaflavin.
Các flavonoid trong trà xanh và đen được cho là có tác dụng bảo vệ trái tim của bạn. Một nghiên cứu trên động vật cho thấy trà xanh và trà đen có hiệu quả như nhau trong việc ngăn ngừa sự hình thành mảng bám mạch máu tới 26% ở liều thấp nhất và lên đến 68% ở liều cao nhất.

Cả trà xanh và trà đen đều tốt cho sức khỏe [Ảnh: TimesofInida]
Nghiên cứu cũng cho thấy cả hai loại trà đều giúp giảm cholesterol LDL (cholesterol có hại) và chất béo trung tính. Hơn nữa, hai đánh giá kiểm tra hơn 10 nghiên cứu đều phát hiện ra rằng uống trà xanh và đen có thể làm giảm huyết áp của bạn.
Một đánh giá các nghiên cứu về trà xanh khác cho thấy những người uống 1-3 tách trà mỗi ngày giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ lần lượt là 19% và 36% so với những người uống ít hơn 1 tách trà xanh mỗi ngày.
Tương tự, uống ít nhất 3 tách trà đen có thể giảm 11% nguy cơ mắc bệnh tim.
Có thể tăng cường chức năng não
Trà xanh và trà đen đều chứa caffeine. Trà xanh chứa ít caffeine hơn trà đen, khoảng 35mg mỗi cốc 230ml, so với 39-109mg cho cùng một khẩu phần trà đen.
Caffeine kích thích hệ thần kinh của bạn bằng cách ngăn chặn chất dẫn truyền thần kinh ức chế adenosine. Nó cũng hỗ trợ giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh cải thiện tâm trạng như dopamine và serotonin. Do đó, caffeine có thể tăng cường sự tỉnh táo, tâm trạng.
Trà xanh và đen cũng chứa axit amin L-theanine, loại axit amin không có trong cà phê.
L-theanine có thể vượt qua hàng rào máu não và kích hoạt giải phóng một chất dẫn truyền thần kinh ức chế trong não gọi là axit gamma-aminobutyric (GABA), mang lại trạng thái thư giãn nhưng tỉnh táo.
Đồng thời, nó thúc đẩy giải phóng các hormone cải thiện tâm trạng dopamine và serotonin.
L-theanine có tác dụng cân bằng tác dụng của caffeine. Sự kết hợp của hai chất này thậm chí có thể có tác dụng hiệp đồng, vì một nghiên cứu cho thấy những người dùng L-theanine và caffeine cùng nhau có khả năng tập trung tốt hơn so với khi chỉ sử dụng một trong hai chất.
Nhìn chung, lượng L-theanine trong trà xanh nhiều hơn một chút so với trà đen.
Cả trà xanh và trà đen đều là những lựa chọn thay thế tuyệt vời cho cà phê dành cho những ai muốn nâng cao tâm trạng mà không bị bồn chồn do cà phê.
Trà xanh rất giàu chất chống oxy hóa mạnh mẽ EGCG
Trà xanh là nguồn cung cấp chất chống oxy hóa mạnh epigallocatechin-3-gallate (EGCG).
Mặc dù trà xanh có chứa các polyphenol khác, chẳng hạn như catechin và axit galic, nhưng EGCG được coi là chất mạnh nhất và có khả năng mang lại nhiều lợi ích sức khỏe của trà xanh.
Dưới đây là danh sách những lợi ích có thể có của EGCG trong trà xanh:
- Bệnh ung thư: Các nghiên cứu trong ống nghiệm đã phát hiện ra rằng EGCG trong trà xanh có thể ức chế sự nhân lên của tế bào ung thư và gây chết tế bào ung thư.
- Bệnh Alzheimer: EGCG có thể làm giảm tác hại của các mảng amyloid tích tụ ở bệnh nhân Alzheimer.
- Chống mệt mỏi: Một nghiên cứu cho thấy những con chuột uống đồ uống có chứa EGCG có thời gian bơi kéo dài trước khi kiệt sức.
- Bảo vệ gan: EGCG đã được chứng minh là có tác dụng làm giảm sự phát triển của gan nhiễm mỡ ở chuột có chế độ ăn nhiều chất béo.
- Chống vi khuẩn: Chất chống oxy hóa này có thể gây tổn hại cho thành tế bào vi khuẩn và thậm chí có thể làm giảm sự lây truyền của một số loại virus.
- Thư giãn: Nó có thể tương tác với các thụ thể trong não để tạo ra tác dụng xoa dịu cơ thể bạn.
Mặc dù hầu hết các nghiên cứu về EGCG trong trà xanh đều được thực hiện trong ống nghiệm hoặc nghiên cứu trên động vật, nhưng những phát hiện này đã củng cố thêm độ tin cậy cho những lợi ích đã được báo cáo từ lâu của việc uống trà xanh.
Trà đen chứa theaflavin có lợi
Theaflavin là một nhóm polyphenol chỉ có ở trà đen. Chúng được hình thành trong quá trình oxy hóa và chiếm 3-6% tổng số polyphenol trong trà đen. Theaflavin dường như mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe - tất cả đều liên quan đến khả năng chống oxy hóa của chúng.
Những polyphenol này có thể bảo vệ các tế bào mỡ khỏi bị hư hại bởi các gốc tự do và có thể hỗ trợ sản xuất chất chống oxy hóa tự nhiên của cơ thể bạn. Hơn nữa, chúng có thể bảo vệ tim và mạch máu của bạn.
Một nghiên cứu trên động vật cho thấy theaflavin có thể làm giảm nguy cơ hình thành mảng bám trong mạch máu bằng cách giảm viêm và tăng lượng oxit nitric, giúp mạch máu của bạn giãn ra.
Ngoài ra, theaflavin đã được chứng minh là làm giảm đáng kể lượng cholesterol và lượng đường trong máu. Chúng thậm chí có thể thúc đẩy quá trình phân hủy chất béo và được khuyên dùng như một phương pháp hỗ trợ tiềm năng để kiểm soát béo phì.
Trên thực tế, theaflavin trong trà đen có thể có khả năng chống oxy hóa tương tự như polyphenol trong trà xanh.
Bạn nên uống loại nào?
Trà xanh và đen mang lại lợi ích tương tự. Mặc dù chúng khác nhau về thành phần polyphenol nhưng chúng có thể mang lại những tác dụng có lợi tương tự đối với chức năng mạch máu.
Hầu hết các nghiên cứu chỉ ra rằng trà xanh có đặc tính chống oxy hóa mạnh hơn trà đen, nhưng một nghiên cứu cho thấy trà xanh và đen có khả năng chống oxy hóa hiệu quả như nhau.
Mặc dù cả hai đều chứa caffeine, nhưng trà đen thường có nhiều hơn, điều này khiến trà xanh trở thành lựa chọn tốt hơn cho những người nhạy cảm với chất kích thích này. Hơn nữa, trà xanh chứa nhiều L-theanine, một loại axit amin giúp làm dịu và có thể cân bằng tác dụng của caffeine.
Tuy nhiên, nếu bạn đang tìm kiếm một loại caffeine không mạnh bằng cà phê thì trà đen có thể là một lựa chọn tuyệt vời cho bạn.
Hãy nhớ rằng cả trà đen và trà xanh đều chứa tannin, có thể liên kết với các khoáng chất và làm giảm khả năng hấp thụ của chúng. Vì vậy, trà có thể được tiêu thụ tốt nhất giữa các bữa ăn.
Trà xanh và trà đen mang lại những lợi ích sức khỏe tương tự, bao gồm cả cho tim và não của bạn. Mặc dù trà xanh có thể chứa nhiều chất chống oxy hóa mạnh hơn nhưng bằng chứng không ủng hộ loại trà này hơn loại kia.
Cả hai đều chứa chất kích thích caffeine và L-theanine, có tác dụng thư giãn. Tóm lại, cả hai đều là sự bổ sung tuyệt vời cho chế độ ăn uống của bạn.

Question 5

Có những loại trà nào?

Accepted Answer

Nhìn vào phương pháp chế biến (thực ra là mức độ oxy hóa), có sáu loại trà:
Trà đen, còn được gọi là trà đỏ trong tiếng Trung – loại trà này đã bị oxy hóa hoàn toàn.
Trà xanh - điều này đề cập đến loại trà hầu như không bị oxy hóa (quá trình oxy hóa bắt đầu từ thời điểm bạn nhổ lá nên tôi sẽ không nói đó là loại trà bị oxy hóa 9%) cũng trải qua quá trình làm héo (héo = loại bỏ lượng nước dư thừa). Chúng ta có thể nghĩ trà xanh được chế biến ở mức tối thiểu.
Trà trắng – loại trà ít được chế biến nhất, tất cả những gì bạn làm ở đây là làm khô lá.
Trà ô long/trà xanh – Ô long là một danh mục rộng đề cập đến các loại trà bị oxy hóa một phần. Không có tỷ lệ phần trăm oxy hóa cố định, đó là lý do tại sao một số loại ô long gần với trà xanh hơn trong khi những loại khác gần với trà đen hơn.
Trà vàng - Trà vàng khá hiếm nhưng về cơ bản, sẽ có một khoảng thời gian lá chuyển sang màu vàng (họ chất thành đống và để nhiệt phát huy tác dụng) để làm dịu bớt màu vàng hơn. Theo kinh nghiệm của tôi, nó có mùi hơi hấp dẫn so với trà xanh.
Trà đen, còn được gọi là trà đen trong tiếng Trung - đây là những loại trà đã được lên men sau (tức là có nấm mốc phát triển trên đó, như phô mai xanh). Puer có lẽ là ví dụ nổi tiếng nhất (mặc dù một số người đang vận động để biến puer thành một loại riêng) nhưng cũng có những loại trà lên men bên ngoài Trung Quốc, như trà Goishicha của Nhật Bản.
Tôi cũng muốn chỉ ra một “loại” trà khác, đó là trà già. Hai loại trà thường được ủ lâu năm là trà trắng và trà puer thô (puer thô = puer không lên men) và những loại trà này có xu hướng tăng giá khi chúng được ủ lâu hơn. Thậm chí còn có câu: 一年茶 三年药 七年宝 (một năm trà, ba năm thuốc, bảy năm bảo vật).

Question 6

Điều gì xảy ra khi uống trà xanh sai thời điểm?

Accepted Answer

/Như Loan - VTC/
Trà là loại thức uống đơn thuần nhưng có nhiều tác dụng trong chữa bệnh và phòng bệnh, tuy vậy, cần lưu ý thời điểm uống để đảm bảo sức khỏe.
Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), lá chè xanh (trà xanh) chứa nhiều thành phần hóa học, gồm flavonoid, saponin triterpen, caffeine, tanine, quercetin, tinh dầu, acid ascorbic (vitamin C), riboflavin (vitamin B), carotene, acid malic, theophylline, xanthin, acid oxalic, kaempferol.
Nhờ các chất này, lá trà xanh có nhiều tác dụng như cầm tiêu chảy, giảm nguy cơ ung thư, bảo vệ sức khỏe tim mạch, chống lão hóa, duy trì hệ xương khớp khỏe mạnh, tăng cường trí nhớ, bảo vệ gan, kiểm soát huyết áp, ngăn ngừa biến chứng bệnh tiểu đường, giảm nguy cơ mắc bệnh viêm nhiễm.
Uống trà có tác dụng lớn trong việc giảm đau do viêm khớp do EGCG ngăn ngừa phá hủy sụn, giảm sưng. Uống trà thường xuyên còn giúp hạn chế sự phát triển bệnh đái tháo đường và các biến chứng nguy hiểm của bệnh về đường huyết.
Catechin của trà tác dụng tăng chuyển hóa chất béo, giảm cân rất an toàn nếu kết hợp uống trà với tập luyện.
Ngoài ra, trà còn có tác dụng chống độc và giải độc cho cơ thể các hợp chất tanin sẽ trung hòa các chất độc nguồn gốc alcaloid như thuốc phiện, mã tiền, trung hòa lượng sắt dư thừa trong cơ thể. Các hợp chất theobromin, theophylline và muối kali là chất lợi tiểu mạnh, giúp cơ thể thải độc.

Trà là loại thức uống đơn thuần nhưng có nhiều tác dụng.
Theo Đông y, lá trà xanh vị đắng, chát, tính mát, quy vào kinh Can và Tâm. Trà xanh có công dụng lợi tiểu, định thần, thanh nhiệt, giải khát, tiêu cơm, làm mát cơ thể.
Tuy vậy, bạn cần lưu ý về thời điểm khi dùng trà xanh để sức khoẻ không bị ảnh hưởng. Trà xanh tính hàn nên không dùng lạnh vì sẽ gây quá hàn sinh đờm, nên uống nóng.
Trà xanh chứa hàm lượng caffeine lớn, có thể gây chóng mặt, cồn cào, hoa mắt nếu dùng lúc bụng đói. Caffeine trong lá trà xanh tác dụng hưng phấn thần kinh trung ương nhằm tăng mức độ tập trung và hoạt động của não bộ. Do đó, nếu uống trà xanh vào buổi tối có thể gây khó ngủ và mất ngủ.
Bạn cần tránh uống trà xanh ngay sau khi ăn vì chất tannin có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt và chất dinh dưỡng trong thực phẩm. Hoạt chất tannin trong trà xanh có tác dụng cầm tiêu chảy, vì vậy người bị táo bón nên hạn chế sử dụng.
Bạn không nên dùng lá chè cho người đang uống thuốc làm tan máu đông vì có vitamin K. Bạn nên dùng trà xanh vào sáng sớm để đầu óc tỉnh táo và tăng hiệu suất làm việc, học tập.

Question 7

Nhiệt độ nước pha trà như thế nào là chuẩn?

Accepted Answer

/The Tea Club/
Nhiệt độ nước có thực sự quan trọng?
Một niềm vui đơn giản trong cuộc sống là một tách trà ngon. Một tách trà được tạo thành từ nhiều thành phần khác nhau, chẳng hạn như tỷ lệ thích hợp giữa trà lá rời với nước. Một điều thường bị bỏ qua, nhưng thực sự rất quan trọng là điều chỉnh nhiệt độ nước phù hợp để pha trà.
Mọi người uống trà đều có thể đồng ý về một điều, không có gì ngon hơn khi trà của bạn ở nhiệt độ phù hợp. Giống như trà được pha ở nhiệt độ  thích hợp, trà được hãm ở dãi nhiệt độ phù hợp. Nếu nước quá nóng hoặc không đủ nóng thì tách trà sẽ không ngon. Đối với những người yêu trà, đây là một sự lãng phí trà.
Tại sao nhiệt độ nước lại quan trọng trọng
Bạn có bao giờ nhận thấy hương vị không nhất quán trong các loại trà của mình, mặc dù bạn pha cùng một loại trà và sử dụng cùng một tỷ lệ? Điều này có thể là do bạn không sử dụng nhiệt độ nước phù hợp. Trà không chỉ đơn giản là hãm lá trong nước nóng trong vài phút.
Trên thực tế, các dòng trà khác nhau thì cần một nhiệt độ nước khác nhau để phát huy được chất lượng tốt nhất của chúng. Mỗi loại trà có thuộc tính riêng và cần nhiệt độ nước nhất định để chúng trở nên đặc biệt. Khi nước trà ở nhiệt độ thích hợp, tất cả các hợp chất được giải phóng để tạo ra một tách trà cân bằng và thơm ngon.
Điều gì xảy ra khi nước quá nóng?
Mọi người đều yêu thích trà vì chất tanin của nó vì chúng được nghiên cứu về nhiều lợi ích. Về cơ bản, trà là một loại đồ uống lành mạnh được lựa chọn. Khi bạn sử dụng nước trà quá nóng, nó sẽ phá hủy chất tanin và cũng làm hỏng các hợp chất tuyệt vời khác từ lá trà.
Nước trà quá nóng cũng có thể làm cháy một số loại lá trà. Trà trắng nguyên chất, chẳng hạn như trà dược Việt nổi tiếng của Tan Cuong Green Tea, rất tinh tế và nếu nước quá nóng, chúng sẽ bị hỏng. Điều này khiến bạn có một loại đồ uống có vị đắng và khó chịu trong cốc của mình. Lá trà xanh cũng rất nhạy cảm với nước nóng. Một nguyên tắc nhỏ cần nhớ khi pha một tách trà là không bao giờ sử dụng nước đang sôi trên bếp
Nếu nước quá lạnh thì sao?
Khi nước trà quá nóng, nó sẽ đốt cháy tất cả các hợp chất tuyệt vời của trà. Mặt khác, khi nước trà không đủ nóng, nó sẽ không thể giải phóng các hợp chất đó. Nếu nước không đạt đến nhiệt độ phù hợp thì bạn sẽ chỉ còn lại một thức uống yếu và không cân bằng trong cốc của mình.
Cần dãy nhiệt độ nước thích hợp
Mỗi loại trà có một khuyến nghị nhiệt độ khác nhau. Trong khi hầu hết các loại trà có phạm vi nhiệt độ trung bình, mỗi thương hiệu đã sử dụng các thành phần cụ thể để làm cho hỗn hợp lá rời của họ trở nên độc đáo. Vì mỗi loại là duy nhất, bạn phải luôn kiểm tra để tìm ra nhiệt độ nước phù hợp của loại trà cụ thể.
Bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt lớn về chất lượng hương vị khi bạn bắt đầu sử dụng nhiệt độ nước chính xác. Trong trường hợp bạn không có thông tin cần thiết để có được nhiệt độ nước chính xác cho hỗn hợp cụ thể mà bạn muốn thực hiện, đây là hướng dẫn chung về nhiệt độ:

Làm thế nào để có được nhiệt độ nước pha trà phù hợp
Bây giờ bạn đã biết phạm vi nhiệt độ thích hợp để pha các loại trà yêu thích của mình, đã đến lúc lấy nước trong phạm vi đó. Cách dễ nhất để làm điều này là để cho ấm đun sôi và khi đun sôi xong, hãy mở nắp ra. Kiểm tra nhiệt độ bằng nhiệt kế. Mở nắp và để nước nguội, kiểm tra nhiệt độ vài phút một lần cho đến khi nhiệt độ thích hợp.
Tuy nhiên, nếu quá thiếu kiên nhẫn với thủ thuật đó, bạn có thể đứng bên ấm đun nước và đợi bong bóng bắt đầu nổi lên. Điều này hoạt động tốt hơn khi ấm đun nước bằng thủy tinh và trong suốt vì bạn sẽ cần xem kích thước của bong bóng. Khi bong bóng bắt đầu và có kích thước bằng mắt cua, nước là nhiệt độ phù hợp cho các loại trà tinh tế. Đối với các loại trà cần nhiệt độ cao hơn một chút, để bọt nước to bằng mắt cá. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn khuyên bạn nên giữ một nhiệt kế bên cạnh để kiểm tra sự đảm bảo.
Để có được nhiệt độ nước thích hợp cần có sự kiên nhẫn, nhưng một khi bạn nếm trải kết quả, bạn sẽ thấy rằng điều đó thật xứng đáng. Thêm một vài phút trong ngày của bạn có thể giúp bạn có một loại đồ uống ngon hơn.
Lời kết: Làm thế nào để có được nhiệt độ nước thích hợp nhất cho trà
Pha một tách trà ngon không phải là một công việc phức tạp, nhưng nó đòi hỏi nhiều thứ hơn là chỉ cho lá vào nước nóng. Khi hỗn hợp yêu thích của bạn có vị không nhất quán hoặc đắng, lý do rất có thể là bạn không sử dụng đúng nhiệt độ nước. Khi bạn thay đổi điều này, bạn sẽ nhận thấy một sự cải thiện lớn trong cốc trà buổi sáng của mình. Trà là để thưởng thức, và không bao giờ có thể vội vàng để có được một tách trà ngon.
Hãy nhớ rằng, để nước nóng nguội đi cũng quan trọng như làm nóng nước. Nếu bạn không chắc chắn 100% nước của mình có ở nhiệt độ chính xác hay không, hãy luôn sử dụng nhiệt độ nhà bếp để kiểm tra lại. Một bước đơn giản này có thể làm cho trà của bạn ngon hơn gấp trăm lần!

Question 8

Nên uống trà xanh vào lúc nào là tốt nhất?

Accepted Answer

Trà xanh là đồ uống được yêu thích bởi hương vị dễ chịu và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Tốt nhất, bạn nên uống vào buổi sáng hoặc trước khi tập thể dục.
Có lẽ bạn sẽ thấy ngạc nhiên khi biết rằng thời điểm uống trà có thể ảnh hưởng đến khả năng bạn gặt hái được những lợi ích này, cũng như nguy cơ gặp một số tác dụng phụ tiêu cực nhất định.
/Hà An - Báo Dân trí/
Trong chè có tanin, cafein, tinh dầu, các vitamin, protid, các chất khoáng và sắc tố. Chè chứa cafein nên có tác dụng kích thích hưng phấn hệ thần kinh trung ương, hoạt động tim mạch, chức năng thận và ống tiêu hóa. Chè khô có chứa 2,5-4% cafein. So với chè, lượng cafein chứa trong cà phê thấp hơn, nhưng cà phê tác dụng mạnh hơn chè vì chúng ta thường dùng tới 10-15g cà phê để pha một cốc, còn chè thì dùng ít hơn nhiều.

Lợi ích của việc uống trà xanh vào những thời điểm nhất định
Trong một số trường hợp, thời gian có thể quan trọng khi nói đến những lợi ích của trà xanh.
Vào buổi sáng
Theo Healthline, nhiều người chọn uống một tách trà xanh nhẹ nhàng đầu tiên vào buổi sáng để tăng cường sự tập trung. Đặc tính cải thiện trí óc của thức uống này một phần do sự hiện diện của caffeine, một chất kích thích được chứng minh là giúp tăng cường sự chú ý và tỉnh táo.
Tuy nhiên, không giống như cà phê và các thức uống có chứa caffein khác, trà xanh cũng chứa L-theanine, một loại axit amin có tác dụng thư giãn.
L-theanine và caffeine làm việc cùng nhau để cải thiện chức năng não và tâm trạng - mà không gây ra các tác dụng phụ tiêu cực có thể đi kèm với việc tiêu thụ caffeine.
Vì lý do này, thưởng thức món trà này đầu tiên vào buổi sáng là một cách tuyệt vời để bắt đầu một ngày mới của bạn một cách thuận lợi.
Xung quanh thời điểm tập thể dục
Một số nghiên cứu cho thấy rằng uống trà xanh có thể đặc biệt có lợi ngay trước khi tập luyện. Một nghiên cứu trên 12 người đàn ông cho thấy rằng tiêu thụ chiết xuất trà xanh trước khi tập thể dục giúp đốt cháy chất béo lên 17%, so với giả dược.
Một nghiên cứu khác trên 13 phụ nữ cho thấy uống 3 phần trà xanh mỗi ngày trước khi tập thể dục và một phần khác 2 giờ trước khi tập thể dục giúp tăng cường đốt cháy chất béo.
Hơn nữa, trà có thể tăng tốc độ phục hồi sau khi tập luyện cường độ cao. Một nghiên cứu trên 20 người đàn ông cho thấy rằng việc bổ sung 500mg chiết xuất trà xanh làm giảm các dấu hiệu tổn thương cơ do tập thể dục.
Như vậy, trà xanh có chứa caffeine và L-theanine, cả hai đều có thể tăng cường sự tỉnh táo và chú ý, đặc biệt có lợi vào buổi sáng. Ngoài ra, uống trà này trước khi tập thể dục có thể tăng cường đốt cháy chất béo và giảm tổn thương cơ.
Thời điểm bạn không nên uống trà
Mặc dù trà xanh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng nó có thể đi kèm với một số mặt trái.
Có thể làm giảm khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng trong bữa ăn
Một số hợp chất trong trà xanh có thể liên kết với các khoáng chất trong cơ thể bạn và ngăn chặn sự hấp thụ của chúng. Đặc biệt, tannin là hợp chất được tìm thấy trong trà xanh có tác dụng như chất kháng dinh dưỡng và làm giảm sự hấp thụ sắt.
Hơn nữa, nghiên cứu cho thấy epigallocatechin-3-gallate (EGCG) trong trà xanh có thể liên kết với các khoáng chất như sắt, đồng và crom, ngăn cản sự hấp thụ của chúng trong cơ thể bạn.
Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng uống trà trong bữa ăn có thể làm giảm sự hấp thụ sắt, điều này có thể dẫn đến sự thiếu hụt theo thời gian.
Do đó, tốt nhất bạn nên uống trà xanh gần các bữa ăn nếu có thể, đặc biệt nếu bạn đang thiếu sắt hoặc các khoáng chất quan trọng khác.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng, chất tanin trong trà ức chế hấp thu sắt. Vì thế, uống nước trà ngay sau khi ăn sẽ làm giảm sự hấp thụ chất sắt từ thức ăn, không uống sắt cùng với chè.
Có thể khiến một số người khó ngủ
Một tách (237ml) trà xanh chứa khoảng 35mg caffeine. Mặc dù con số này ít hơn nhiều so với khoảng 96mg caffein được cung cấp bởi cùng một lượng cà phê, nhưng nó vẫn có thể gây ra tác dụng phụ ở những người nhạy cảm với chất kích thích này.
Các tác dụng phụ thường gặp của việc tiêu thụ caffeine bao gồm lo lắng, huyết áp cao, bồn chồn và căng thẳng. Caffeine cũng có thể gây rối loạn giấc ngủ - ngay cả khi tiêu thụ tới 6 giờ trước khi đi ngủ.
Do đó, nếu bạn nhạy cảm với caffeine, hãy cân nhắc tránh uống trà xanh cách xa giờ đi ngủ (trước 6 giờ) để ngăn ngừa các vấn đề về giấc ngủ.
Những đồ như trà, cà phê có tác dụng lợi tiểu, nên làm tăng tốc độ mất nước qua thận do vậy cần hạn chế.
Ngoài ra, theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Bộ Y tế), dùng nhiều nước chè đặc cũng không có lợi cho sức khỏe. Hệ thần kinh trung ương, hệ tim mạch, hệ tiêu hóa và thận luôn luôn bị kích thích ở trạng thái hưng phấn. Đặc biệt đối với những người bị bệnh tim, tăng huyết áp không nên dùng nước chè đặc.

Question 9

Những tiêu chuẩn nào để đánh giá phẩm chất trà?

Accepted Answer

/Nguyễn Ngọc Tuấn/
Trà là một trong những loại thức uống quen thuộc của người Việt Nam. Thưởng thức tách trà vào buổi sáng sớm là thói quen của nhiều người, giúp tinh thần khoan khoái và rất tốt cho sức khỏe.
Xưa các cụ hiểu trà, trước khi thưởng trà nào, thường tìm hiểu rất kỹ về nguồn gốc xuất xứ, cách trồng, chăm sóc & chế biến. Những cánh trà nhỏ đều tăm tắp, mảnh mai, cong và mềm mại… là một trong số các tiêu chí để lựa chọn trà cộng với sự tinh tế của nghệ thuật pha trà, kết hợp hài hoà giữa ấm và nước sẽ cho ra được những chén trà ngon - đủ các tiêu chí về vị, sắc, hương.
Ngày nay, học theo các cụ, hiểu trà vẫn chưa đủ. Bởi có rất nhiều loại trà đầy rẫy trên thị trường. Tuy nhiên, có thể săn lùng được những cánh trà ngon hay không còn phụ thuộc vào cái Tâm của người trồng, người chế biến, người thương lái… và sự "thông thái" của khách hàng. Có rất nhiều loại "trà bẩn" đầu độc người uống trà bằng thuốc kích mầm, thuốc trừ sâu, phụ gia... gây ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người tiêu dùng. Vậy, làm thế nào để nhận biết được trà sạch – trà ngon?
A. Đánh giá trà ngon cần xét các quy chuẩn sau:
- Chọn đúng trà của vùng phù hợp thổ nhưỡng , khí hậu..
- Cách thu hoạch lá chè: chọn búp, một búp một lá, một búp hai lá…
- Mùa vụ và kỹ thuật hái lá chè.
- Kỹ thuật sao chế lá chè tươi, một khâu rất quan trọng để làm tăng sản lượng trà.
- Xem xét hình dáng, màu sắc và mùi vị của lá trà thành phẩm.
B. Năm tiêu chuẩn đánh giá phẩm chất trà
Trà có cả hương và vị kết hợp hoàn hảo với nhau, thiếu một trong hai thứ sẽ làm mất giá trị của trà. Người thưởng trà đề cao hương thơm thuần khiết sau đó đến vị trà. Trà có hàng ngàn hương khác nhau, tìm được hương vị yêu thích thì không gì quý bằng.
Để đánh giá phẩm chất trà, ta có thể quy thành năm tiêu chuẩn chung bao gồm: HÌNH – SẮC – HƯƠNG – VỊ - HÓA. Năm tiêu chuẩn này đánh giá loại trà lá dùng để pha ấm.
Thử phẩm chất các loại trà
Quy trình từ khi bắt đầu chuẩn bị pha trà tới thực hiện pha trà để có chén trà thưởng thức và kết thúc việc thưởng trà là chu kỳ khép kín, diễn ra tuần tự. Dựa theo quy trình này hình thành năm tiêu chuẩn: HÌNH – SẮC – HƯƠNG – VỊ - HÓA chung để đánh giá phẩm chất trà.
HÌNH: Hình của lá trà khô trước khi pha.
SẮC: Màu của nước trà sau mỗi lần pha.
HƯƠNG: Hương thơm đặc trưng của nước trà sau mỗi lần pha.
HÓA: Hình của lá trà sau khi kết thúc pha.
a. Đánh giá HÌNH của lá trà khô trước khi pha bao gồm:
- Hình dáng lá trà khô.
- Màu sắc lá trà khô.
- Phẩm chất lá trà: chồi – búp – lá.
- Tỷ lệ tạp chất.
- Độ ẩm của trà khô.
- Hương thơm của lá trà khô
b. Đánh giá SẮC của lá trà sau mỗi lần pha
- Màu sắc đặc trưng.
- Độ trong của chén trà.
- Độ bền của sắc sao nhiều lần pha.
c. Đánh giá HƯƠNG thơm của nước trà sau mỗi lần pha
- Mùi hương đặc trưng.
- Chất lượng hương thần khiết tự nhiên hay hương liệu.
- Độ đậm và thoảng của hương.
- Độ lưu hương – thời gian hương còn đọng lại trong miệng.
- Tập trung ngửi để phân tích rõ mùi hương.
Cầm chén trà nóng trên tay, đưa lên mũi, giữ đầu yên hơi cúi xuống và từ từ đưa chén trà nóng đi qua đi lại trước mũi. Mắt khép hờ để tập trung phân tích mùi hương thanh nhã mà nồng nàn, phức tạp mà quyến rũ.
d. Đánh giá VỊ thay đổi của từng chén trà khi uống
- Tính chất của vị.
- Độ đậm, nhạt của vị.
- Độ bền của vị - dư vị còn lưu lại trong cổ họng sau khi nuốt.
Khi thử trà, không nên nhấp một ngụm rồi uống liền một hơi. Ta nên ngậm trà trong miệng và nhai một lúc để nước trà đánh thức toàn bộ thần kinh vị giác trong khoang miệng từ đầu lưỡi chạy dài tới cuống họng. Một danh trà hảo hạng sẽ để lại trong miệng. lưỡi và trong cổ họng một dư vị đậm đà, lâu dài sau khi nuốt nước trà.
Chúng ta có thể nhận được bốn vị khác nhau là: Ngọt ở đầu lưỡi, mặn ở gần trung tâm, chua ở hai bên cạnh lưỡi & vị đắng chát ở cuống lưỡi.
Vị ngọt cần phải phân biệt ngọt của phụ gia thực phẩm hay ngọt tự nhiên thuần khiết. Vị chát của trà là do thành phần của tannin có trong lá chè, cành và thân chè. Trà có phẩm chất tốt hay tỷ lệ lên men cao sẽ làm giảm lương tannin trong trà. Các vị lạ bị lẫn trong trà sẽ làm giảm chất lượng chén trà, trà tốt phải đảm bảo sự thuần khiết.
e. Đánh giá HÓA – Sự biến hóa của lá trà sau khi kết thúc pha
- Lấy xác trà ra khỏi ấm và cho vào bát nước lạnh để thấy rõ hình lá trà sau khi pha. Cánh trà khô hãm trong nước sôi sẽ nở ra, cho hình ảnh lá trà ban đầu khi thu hoạch về. Đặc biệt chú ý mùi thơm của lá trà sau khi pha vẫn phải còn. Dựa vào đây sẽ kiểm định lại một lần nữa phẩm chất của nguyên liệu để có kết luận chính xac. Trà kém phẩm chất sẽ không có được đặc điểm vẻ bề ngoài, màu sắc, độ dẻo và nhiều mảnh vụn.
C. Các tiêu chuẩn đánh giá khác
Cùng với năm tiêu chuẩn: HÌNH – SẮC – HƯƠNG – VỊ -HÓA, một loại trà tốt – danh trà còn phải đáp ứng các tiểu chuẩn:
- Vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Nguồn gốc – xuất xứ rõ ràng.
- Đạt các tiêu chuẩn như VietGap, hữu cơ, ISO về chất lượng.
Sản phẩm phải thân thiện, nhiều người biết đến và được ưa dùng, mang nhiều giá trị vật chất và văn hóa cho cộng đồng.
Thưởng trà, đầu tiên và hết sức quan trọng là hương, tiếp theo là vị của trà. Không thể quên câu nói được lưu truyền rằng: Trà vừa sấy, cà phê mới xay. Hãy chọn trà đúng loại, đúng phẩm chất, đúng thời điểm để có chén trà ngon như ý.

Question 10

Trà hay chè? Nguồn gốc chữ trà ở đâu?

Accepted Answer

Trong tiếng Việt, ở miền Bắc thường dùng từ chè trong câu ca dao Hà Nội 36 phố phường “Uống chè mạn hảo, ngâm nôm Thuý Kiều”. “Sớm ba chén chè sen, mát ruột, nài chi vò đất hẩm hiu” (Nguyễn Trãi); “Chắc chắc nước chè xanh là mặt hàng cốt yếu” (Nguyễn Chí Hoan); hay các câu “Văn hóa chè và trà đạo Việt Nam” (Ngô Linh Ngọc); “Viện nghiên cứu chè Phú Hộ có nhiều giống chè như Trung Du, Shan, Trung Quốc và Ấn Độ”; hoặc “VINATEA trong năm 1998 đã xuất khẩu 17.000 tấn chè đen, chè xanh…”; “Nguồn gốc cây chè và nghệ thuật pha uống chè” (Minh Viễn); “Uống trà và tính cách” (Kiều Tĩnh). Tóm lại danh từ chè dùng chỉ cả cây trà và sản phẩm chế biến, không phân biệt.
Còn ở miền Nam thì dùng chữ trà và chè, có phân biệt rõ cây trồng và sản phẩm chế biến như sau “Công ty chè Lâm Đồng có trà Rồng Vàng”; “Người niềm Nam thích uống trà Tiến Đạt, Đỗ Hữu, Quốc Thái, Thiên Hương” ; hay “Trạm nghiên cứu thực hiện chè Lâm Đồng có nhiều giống chè như TB 14, LD 97, PH 1, Kim Huyên, Jabukita…”; Nguyễn Tuân trong Vang bóng một thời cũng dùng trà để chỉ sản phẩm như trong những chiếc ấm đất đã viết: “ Ngày xưa có một người ăn mày cổ quái... thế mà hắn còn chọn lựa từng cửa rồi mới vào ăn xin...hắn gãi tai, tiến lại gần tủm tỉm và lễ phép xin chủ nhân cho hắn “uống trà tàu với!”
Còn trong Chén trà sương thì viết “Sớm nào dậy cụ cũng ngâm một vài bài thơ. Giong thật ấm, thật trong, cụ hay ngâm mấy câu này:
Mai sớm một tuần trà,
Canh khuya dăm chén rượi,
Mỗi nhật cứ như thử,
Lương y bất đáo gia.
Sớm nay, cũng như lúc thỉnh thoảng của mọi ngày, cụ ấm lại bắt người trưởng nam giở tập cổ văn ra, bình lại cả bài trà ca của Lư Đồng”
Cách dùng này giống như trong tiếng Pháp, le the’ có nghĩa là sản phẩm trà còn le the’ier có nghĩa là cây chè, khác tiếng Anh dùng tea để chỉ sản phẩm trà cũng như cây chè.
Vây trà và chè dùng thế nào là đúng? Và nguồn gốc chữ trà ở đâu? Tôi không có tham vọng làm một nhà ngôn ngữ học mà chỉ xin cung cấp dưới đây một số thông tin có được, với mong muốn đơn giản góp phần tư liệu bổ sung làm trong sáng tiếng Việt mà thôi.
Chè là tên gọi của một thứ nước uống
Tại nhiều nước, chữ chè dùng để chỉ nhiều cây không phải là chè thật (Came’lia sinensis); thí dụ chè Pháp thực chất là cây đan sâm làm thuốc bổ cho phụ nữ, chè Mỹ, Masctinic là một cây thuộc loại hoa mõm chó, chè Brazin và chè Paragoay là cây nhựa ruồi Paragoay llex paraguensis dùng làm thuốc chống đói, có tác dụng kích thích như cà phề mà uống lại có vị bạc hà; chè Mehico có tên là cây chân ngỗng Che’nopodia amborosiosides thuộc họ cây rau muối; chè Peru là cây ca cao; chè Mông Cổ là cây tai hổ; chè Châu Âu là cây huyền sâm Veronica offici-nails có vị hơi đắng lại có tác dụng kích thích và tăng lực; chè Abitini mọc ở đông Phi có tác dụng giảm mệt và chống buồn ngủ; Chè Phongtenoblo có tên là cỏ hạt ngọc vì có hạt trắng như viên ngọc rất nhỏ.
Tại Việt Nam, có chè dây hay chè Hoàng Giang còn chè Trường Sơn mọc nhiều ở dọc Trường Sơn; cây chè vằng dễ nhầm với cây lá ngón độc, nếu không để ý đến hoa cây này; cây chàm có lá thường dùng để thay cây chè còn có tên gọi là chè đồng chè cay. Dân gian có chè nụ vối, chè gừng, chè hoa hòe, chè thanh nhiệt.
Có những sản phẩm khác cũng gọi là chè nhưng không phải là chè thật (Came’lia sinensis); đó là chè thuốc. Trong y học dân gian dân tộc cũng có loại chè thuốc này. Chè thuốc pha theo kiểu pha chè được nhân dân rất ưa thích và mọi người ai cũng có thể làm được. Ngày nay y học vẫn phát triển các loại chè thuốc này, ngay cả các nước có công nghiệp hóa hiện đại. Việt Nam đang bào chế các loại chè giải nhiệt, ché an thần, ché chống cảm cúm. Liên Xô cũ có chè khai vị, chè Vitamin, chè lợi mật, chè nhuận tràng, chè chữa bệnh thận.
Năm 1987 chúng tôi được đại sứ quán Angiêri tại Việt Nam mời sang giúp bộ nông nghiệp và ngư nghiệp Angieri phát triển trồng chè. Khi đến trạm nghiên cứu nông nghiệp Adrar, cách thủ đô Angiê 1.500km, giữa trung tân sa mạc Shahara mà khi khí hậu rất khắc nghiệt; cả năm chỉ mưa có vài mm, nhiệt độ ngày cao 40 đến 45 độ C thì được viên kỹ sư, giám đốc trạm nghiên cứu hướng dẫn thăm vườn giống chè của trạm, gồm một cây hàng năm thân bò cao độ 30cm. Thoạt nhìn tôi đã nói ngay không phải là cây chè thì ông ta không bằng lòng và cãi rằng đúng là cây chè Angiêri! Do một số người hành hương hàng năm đến Lamecque đem về từ Đông Phi; còn như tôi giới thiệu là cây chè Việt Nam mà thôi! Về thủ đô Angiê, khi tôi giới thiệu chè là một cây lâu năm thân gỗ để mọc tự nhiên có thể cao từ 10 đến 15 mét thì cục trưởng cục cây cây trồng của bộ nông ngư nghiệp rất ngạc nhiên. Thế mới biết nhân thức về cây chè thực là không dễ thống nhất ở người dân thường tại làng xã mà ngay cả ở cấp kỹ thuật bên trên.
Tóm lại danh từ chè có nghĩa rộng, dùng chỉ để chỉ thứ nước uống để chữa bệnh của con người, đúng như vị danh y Hoa Đà của Trung Quốc chè là một dược liệu “Trà vị khổ, ẩm chi sử nhân ích tư, thiểu ngọa, khinh thân, minh mục” (Chè có vị đắng uống vào làm cho con người tư duy tốt, ít nằm, thân nhẹ nhàng, mắt tinh sáng).
Nguồn gốc chữ trà
I/ Sự định dạng và định hình của “ trà” ở Trung Quốc
Trong thời cổ đại xa xưa, Trung Quốc còn chưa có chữ viết. Dự vào truyền thuyết và ngôn ngữ, các nhà khảo cổ học đã xác định chữ Trà ( văn tự trà) có từ đời nhà Chu. Trong cuốn sách cổ Nhi Nha ( nói về cây cối) đời nhà Chu, do Dịch Lâm biên soạn, có ghi câu “ Giả- khổ trà”(Giả là đắng ). Âm đọc của chữ trên là Jỉa, gần giống chữ trà.
Trước đời nhà Tần, Ngôn ngữ các nước ( liệt quốc) ở Trung Quốc còn khác nhau và chưa thống nhất. Cùng một sự vật nhưng tên gọi khác nhau, và chữ viết cũng không giống nhau.
Trước đời nhà Đường, chè có các tên gọi và chữ viết khác nhau như sau đây:

Bắt đầu thời kỳ trung Đường trở về sau tên gọi chè thường đọc âm CHA. Trước đời nhà Đường , một chữ có nhiều chức năng khác nhau, và một chữ cũng chỉ nhiều sự vật khác nhau. Vào khoản 750 TCN, chữ trà có nhiều nghĩa và chỉ 3 vật khác nhau:

Một thứ nước uống
 	Một loại cây rau đắng
 	Hoa trắng của một loại cây cỏ

Trước thời kỳ trung Đường, chữ trà cũ 11 nét bỏ bớt 1 nét ngang ở trên và định hình chính thức thành chữ trà 10 nét ngày nay. Theo lời ghi chú của cuốn trà kinh, chữ trà xuất hiện từ thời kỳ “ khai nguyên văn tự âm nghĩa ( bắt đầu có chữ biết làm biểu tượng). chữ trà hiện nay đã được đinh hình trên 1300 năm. Chữ Hán thuộc loại chữ tượng hình. Chữ trà có 10 nét, bộ thảo đầu là biểu tượng của lá cây, phần giữa là tán cây, phần dưới là gốc cây và thân cây.
Chữ trà có nhiều cách đọc khác nhau; Trung Quốc là một nước rộng mênh mông có nhiều dân tộc thiểu số; mỗi dân tọc có cách đọc và viế chữ chè theo tập quán riêng của mình. Ngày nay dân tộc Hán cũng có chữ viết và tiếng đọc khác nhau theo từng vùng lãnh thổ ( thổ ngữ và thổ âm).
II/ Tên gọi chè của các nước ngoài
Trên thế giới ngày nay tên gọi chè đều xuất phát từ Trung Quốc truyền đến theo 2 luồng lớn sau đây:
a, Âm phổ thông CHA của chữ trà
b, Thổ âm địa phương TEE, thổ âm vùng hạ môn, tỉnh Phúc Kiến, 2 âm trên lần lượt truyền bá ra ngoài bằng con đường buôn bán chè với các nước láng giềng, phương tây và phương bắc. Âm CHA lan truyền đầu tiên sang nước láng giềng phía đông là Nhật Bản, dùng trực tiếp chữ trà và cũng đọc là CHA. Sau đó lan truyền sang nước phía tây là BaTư bằng “ con đường chè và tơ lụa”, gọi là CHA, rồi sau đó biến âm thành SHAI của ngưởi Ả Rập; tiếng Thổ Nhĩ Kỳ gọi là CHAY; tiếng Bồ Đào Nha gọi là CHA; tiếng Nga ở phía bắc gọi là TRAI; các nước láng giềng của Ấn Độ như Sri Lanca, Pakitan gọi là CHA, theo tiếng Sinhale (Sri Lanca). Việt Nam láng giềng gần gũi của Trung Quốc gọi là trà (âm Hán việt) và chè ( âm phổ thông ?)

Thổ âm Hạ môn TEY truyền bá ra nước ngoài vào thời kỳ cuối nhà Minh đầu nhà Thanh, khi các đội thương thuyền của phương tây đến buôn bán trao đổi hàng hóa, từ những quốc gia viễn dương đến Trung Quốc.
Đầu tiên là các đội thương thuyền của Công ty miền đông Ấn Độ, năm 1664 đã cập bến cảng biển hạ môn, thiết lập một phòng thương mại, gọi chè là TEY, theo thổ âm của vùng hạ môn. Bắt đầu viết sang tiếng Anh là TEE, rồi lại biến thành THEE; cuối cùng là TEA.
Từ đó âm TEA được phổ cập trên thế giới; tiếng Pháp gọi là THE’; tiếng Đức goi là TEE; tiếng Tây Ban Nha gọi là TE’; tiếng Hà Lan gọi là THEE; các âm trong ngôn ngữ các nước chỉ chè nói trên đều xuất phát từ âm TEA tiếng Anh, bắt nguồn từ thổ âm TEY của hạ môn, Trung Quốc.
PGS. ĐỖ NGỌC QUÝ.

Question 11

Ông tổ trà Thái Nguyên

Accepted Answer

Nhiều ngành đều có ông tổ của ngành mình, nhưng ngành trà Việt Nam thì không thấy ông tổ là ai?” Tìm khắp các tư liệu lịch sử, chúng tôi không thể tìm ra được câu trả lời thỏa đáng, chỉ biết dân Lạc Việt đã uống trà từ rất xa sưa.Để trả lời cho được câu hỏi này, chúng tôi đã tiến hành một cuộc khảo sát nhanh đến xã Tân cương, Thái Nguyên. Vùng trà ngon nổi tiếng nhất Việt Nam, hy vọng ít nhất cũng tìm được ông tổ cây chè Thái Nguyên.

Đồi chè Tân Cương - Thái Nguyên.
Hiện nay chưa phát hiện tư liệu lịch sử khoa học nào ghi chép về người trồng chè đầu ở Việt Nam. Trước hồi Pháp thuộc đã có vùng chè tươi châu thổ sông Hồng, sông Mã, sông Lam và vùng chè cổ thụ dân tộc miền núi phía Bắc. Gần đây mới có một thông tin ông nghè Sổ là ông tổ nghề chè ở xã Tân Cương, Thái Nguyên.
Nhưng trà Thái mới nổi tiếng trong phạm vi một xã vào khoảng những năm 1960 – 1980. Còn dân tộc Lạc Việt đã uống chè tươi từ xa xưa, mà nhà bác học Lê quý Đôn đã ghi chép trong cuốn Vân Đài loại ngữ năm 1773. Còn chè mạn chế biến từ búp những cây chè Shan cổ thụ của đồng bào dân tộc Dao, Mông, Tày, Nùng … cũng chưa có tư liệu nào xác định được có từ bao giờ.
Hỏi chuyện những người cao tuổi tại Tân Cương, Thái Nguyên Để tìm hiểu về ông tổ làng chè Tân Cương, chúng tôi đã tiến hành một cuộc khảo sát nhanh (KSN 53 chè Tân Cương) tại xã Tân cương , cách thành phổ Thái Nguyên 15 km. Chúng tôi đã phỏng vấn Tổng Giám Đốc Công ty chè Hoàng Bình, Chủ tịch UBND xã Tân Cương, 3 nông dân sản xuất chè gồm có ông Bùi Xuân Tiến, 65 tuổi (xóm Hồng thái 2), cụ Muộn 91 tuổi và bà Nguyễn thị Liễu 81 tuổi (xóm Guộc).
Đồng thời tham khảo bài phóng sự của nhà báo Hoàng Anh Sướng. Dưới đây là kết quả tóm tắt TS. Đõ Thị Ngọc Oanh – cụ Liễu – cụ Muộn Cụ ông Muộn, 91 tuổi, quê Hà Tây, Thanh Oai; nông dân sản xuất trà.
Đệ nhất thế chiến văn chinh
Lính phu mãn hạn hồi sinh trở về
Phủi tay bỏ nghề đánh thuê
Chính quyền hỗ trợ, tạo nghề nuôi thân
Ưu tiên thử nghiệm Đội Năm
Thái Nguyên tuân thủ: quan tâm "chỉ đường"
Vốn là bộ đội phục viên Trung Đoàn Thủ Đô 308. Sau 1953, thời kỳ cải cách ruông đất về Tân Cương, phụ trách công việc của xã. Nghe nói Ông Đội Năm vốn là lính sửa chữa máy bay của Pháp là người đầu tiên trồng chè ở Tân Cương. Đi lấy giống từ Phú Thọ về trồng. Có xưởng chế biến chè xuất khẩu. Sau cải cách ruộng đất Hợp tác xã có 60 – 100 mẫu chè, nhưng rồi tan rã. Ông nghè Sổ thành hoàng xã không phải ông tổ chè mà là ông Đội Năm. Cụ bà Phan thị Liễu 81 tuổi nông dân sản xuất trà. Tôi có di hái chè thuê cho ông Đội Năm. Hồi đó còn ông tài Bốn, ông Đốc Lễ, ông Cựu Vận cũng đã trồng chè. Cây chè ông Đội Năm trồng ô vuông thưa 1 – 2 m, ngang dọc, tán cao ngang ngực, độ 1 m, mặt tán bằng cái nong. Hái chè 1 tôm 2 lá, tiền công 1 xu/ngày (hồi đó 1 bơ gạo giá 5 xu). Có bón phân gốc, đào hố bón một loại bã hay khô dầu. Đối chiếu phóng sự của Hoàng Anh Sướng kết hợp với phóng sự của Hoàng Anh Sướng “Đắng đót … Tân Cương” trích dẫn dưới đây : “ Gặp cụ Cường, 81 tuổi, người được xem là “cuốn biên niên sử” của làng “ Ai dám bảo ông tổ trà Tân Cương là người Trung Quốc ? ”
Thêm rắn rết, cọp dữ dằn
Sắn khoai dằn bụng - gạo ăn mơ hồ!
Thấy vậy quan phủ Nghè Sô
Bàn dân phá rẫy đắp mô trồng chè
Mới nghe qua thấy ngô nghê
Xin Pháp chu cấp mọi bề "tận răng"
Xưa kia, Tân Cương là một vùng rừng núi hoang vu. Năm 1919, sau khi đại chiến thế giới lần thứ nhất kết thúc, một số binh lính Việt Nam được tuyển mộ sang Pháp mãn hạn trở về được Nhà nước bảo hộ Pháp cho phép lên Tân Cương lập đồn điền khai khẩn đất hoang. Năm 1921, vùng Tân Cương đã có vài chục nóc nhà, trong đó có những ông đồ như cụ đồ Hai, cụ đồ Nhĩ… Là những nhà nho nên các cụ được ông Nghè Tuân là Tuần Phủ, người đứng đầu một tỉnh, kết bạn. Do không muốn bị phụ thuộc và cũng do khoảng cách khá xa với các xã lân cận nên dân Tân Cương xin với ông Nghè cho lập ra một xã riêng. Ông Nghè chuẩn y, cho tiến hành các thủ tục thành lập xã mới, lấy tên là Tân Cương. Sau khi xã được thành lập, ngày 10 tháng 2 năm Nhâm Tuất (1922) nhân dân Tân Cương mời cụ Nghè Sổ về cắm hướng đình và đình được chính thức khởi công xây dựng, hơn một năm thì xong. Để bày tỏ lòng biết ơn và ngưỡng mộ, dân Tân Cương đã suy tôn ông Nghè Sổ làm thành hoàng làng và thờ sống. Ngày ấy, Tân Cương đồi núi mênh mang, hoang vu rậm rạp, đêm đêm nghe tiếng nai tác, hổ gầm. Chuyện cọp về làng bắt trâu, lợn xảy ra như cơm bữa. Dân khai phá nương rẫy, gieo trồng lúa khoai, cực nhọc trăm bề mà đói vẫn hoàn đói. Lắm khi mấy tháng liền không nhìn thấy hạt gạo, chỉ ăn toàn sắn khoai.
Đi xin giống - ông Đội Năm:
Ngược miền Phú Thọ - sưu tầm chủng cây
Ba năm Tân Cương phủ dày
Thấy vậy, ông Nghè Sổ mới bàn với dân Tân Cương đem giống chè về trồng để có thêm thu nhập. Theo chỉ dẫn và có phần chu cấp của ông Nghè, ông Đội Năm là tiên chỉ đầu tiên của xã Tân Cương cùng một số trai tráng đã lặn lội lên Phú Thọ để xin giống chè. Ngày lại ngày, năm lại năm, Tân Cương chẳng mấy chốc đã choàng lên mình màu xanh mướt của các nương chè.
Dựng xưởng sao chế trà đầy Thái Nguyên
Tiếp mười năm, thỏa lời nguyên
Giải nhất Hà Nội, danh truyền lân bang
Ấn Độ và các nước sang
Kết giao ký nhập. Đội Năm - Tổ Nghề!
Năm 1925, ông Đội Năm dựng xưởng chế biến chè, mở hiệu bán chè ở thị xã Thái Nguyên, rồi đặt địa chỉ giao dịch ở một số tỉnh thuộc 3 kỳ trong nước. Chè của cụ nổi tiếng đến mức năm 1935, mang đi thi tại đấu xảo Hà Nội, đoạt giải nhất. Các thương gia Ấn Độ hàng năm đều nhập của cụ hàng chục tấn trà. Chính vì công lao to lớn của cụ mà dân làng Tân Cương mới suy tôn ông Đội Năm là ông tổ trà”.
Ông Đội Năm, tên thật là Vũ Văn Hiệt, sinh năm 1883, quê xã Bạch Nam, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên; gia đình định cư tại Thái Nguyên khoảng những năm 1919, 1920; mất tại Tân Cương, huyện Đồng Hỷ (nay là thành phố Thái Nguyên) năm 1945.

Ông Đội Năm - Tổ trà Tân Cương, Thái Nguyên.
Để hiểu thêm về thân thế và sự nghiệp của “ông tổ nghề” Tân Cương, chúng tôi tìm đến nhà ông Vũ Thuận ở xã Bình Sơn, huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên – hậu duệ của cụ Đội Năm. Một căn nhà nhỏ nằm đơn sơ bên những nương chè xanh ngắt. Ở gian giữa, trên ban thờ, là bức ảnh cụ Đội Năm. Cụ Đội Năm tên thật là Vũ Văn Hiệt, sinh năm 1883 tại xã Bạch Xam, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên – một chiếc nôi nức tiếng về nghề mộc. Thuở nhỏ, cụ đã phải làm ăn kiếm sống tại Hà Nội và nhiều tỉnh khác. Cuộc chiến tranh thế giới bùng nổ, cụ bị thực dân Pháp bắt đi lính, làm khuôn đúc các chi tiết máy bay. Do giỏi nghề nên được làm đội trưởng. (do vậy dân Tân Cương gọi cụ là Đội Năm). Mãn hạn về nước, cụ cùng 11 người khác được chính quyền bảo hộ Pháp cho lên vùng Tân Cương khai khẩn đất đai, thành lập làng Tân Cương để sản xuất nông nghiệp. Vì có uy tín nên cụ đã được dân cử làm Tiên chỉ của làng Tân Cương thời đó. Cụ là người đầu tiên đưa giống chè Phú Thọ về trồng và phát triển lên thành nghề sản xuất, chế biến. Xưởng của cụ lúc nào cũng có đến 4 – 5 chục nhân công thu hái, sao chế. Chè gói Tân Cương nhãn hiệu Con Hạc ngon nổi tiếng, bay ra cả thị trường nước ngoài. Cùng với vịêc khai khẩn đất đai phát triển nông nghiệp mà chủ yếu là trồng chè, cụ đã lập trường mời thầy dạy học cho con em nhân dân trong xã. Cụ có đầu óc tổ chức sản xuất và áp dụng cách làm nông nghiệp kiểu trang trại. Dân làng Tân Cương thời đó có biếu cụ một bức hoành và đôi câu đối viết bằng chữ Hán ”.
Kết luận cho hành trình tìm ông tổ Thông tin của cụ Cường rất khớp với Cụ Muộn « Ông Đội Năm là ông tổ nghề chè Tân Cương » Những chi tiết về đồi chè ông Đội Năm của cụ bà Liễu cung cấp như chè trồng ô vuông, tán to bằng cái nong ngang ngực, bón khô dầu chính là kỹ thuật đầu tiên (1918 – 1940) của Trung tâm nghiên cứu nông lâm nghiệp Phú Thọ hồi Pháp thuộc thành lập ngày 21 tháng 6 năm 1918 (Tham khảo Du Pasquier). Còn quy trình chế biến và thiết bị trà xanh do Kỹ sư người Pháp Goubeaux, khảo sát học tập từ Trung Quốc, Nhật Bản. Tiếp theo Rémond P. và Nguyễn Văn Đàm nghiên cứu ứng dụng triển khai tại Phú Hộ. Quy trình chế biến loại trà xanh sao chảo này chính là trà my (my trà) của Chiết Giang, Trung Quốc. Tóm lại giống chè Trung Du Bắc Bộ và quy trình sản xuất nguyên lệu và chế biến sản phẩm bắt nguồn từ Trung Tâm nông lâm nghiệp Phú Thọ thành lập năm 1918 là giống bản địa do Giám Đốc Kỹ sư Du Pasquier người Pháp gốc Do Thái, phân loại là Chine macrophylla, varietas Moyen Tonkin, dịch ra tiếng Việt là Trung Quốc lá to Trung Du Bắc Bộ. Khí hậu, đất đai thổ nhưỡng và nông dân sản xuất chè Tân Cương đã sáng tạo ra trà Tân Cương danh tiếng có hiệu quả cao ngày nay, dựa theo Quy trình trồng trọt và chế biến là của TTNCPT Chè tại Phú Hộ – Phú Thọ, có tham khảo quy trình sản xuất chè my (my trà) của tỉnh Chiết Giang, trong vùng chè Hoa Nam của Trung Quốc.
Trích thơ: Lục Bát Trà - Phạm Văn Hai.

TH.

Tháp Po Klong Garai

SƠ ĐỒ TRANG

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Kết nối với chúng tôi

Tháp Po Klong Garai

Sản phẩm tương tự

Đăng nhập

Đăng ký